Dom Kopernika chroniony przed zniszczeniem. W jaki sposób?

Już 50 lat temu zauważono, że są problemy z zapadliskami w rejonie Domu Mikołaja Kopernika. Szczególnie zagrożona była jedna ze ścian. Podjęto działania ratunkowe.

Z ekspertyz wynika, że w kwartale, na którym wzniesiony jest Dom Mikołaja Kopernika występują problemy z powstawaniem zapadlisk i wymywaniem gruntów. Na przestrzeni lat, przy okazji robót budowlanych przy oficynie, na dziedzińcu i przy murze granicznym, wykonywane były miejscowe działania naprawcze przy kanalizacji i fundamentach, m.in. naprawa zapadliska na podwórku w 1999 r., naprawa dziedzińca i prace przy izolacji ścian oficyny w 2004 r., czy też naprawa części muru granicznego w 2018 r.

Czytaj także: Dom Kopernika z wyróżnieniem w konkursie na Europejskie Muzeum Roku

Nowa opinia i monitoring

W październiku 2024 r. została zlecona opinia geotechniczna, wykonana przez firmę GEOTECHNICA sp. z o.o. W powstałej dokumentacji m.in. wskazano, że stwierdzone osiadanie gruntu może być spowodowane zespołem złożonych procesów związanych z kompaktacją wielowiekowych gruntów nasypowych spowodowanych m.in. rozkładem substancji organicznych w tych gruntach. Na to zjawisko nakłada się również zmiana i nierównomierne zawilgocenie, w tym różnice między ogrzewaną piwnicą i nasypem w części zewnętrznej.

Miesiąc później rozpoczęto monitorowanie powstałej szczeliny przez Zakład Usług Geodezyjnych GEOMAP. Wykonano inwentaryzację ściany i posadzki, stabilizację punktów do monitoringu odkształceń oraz deformacji ściany wewnętrznej i zewnętrznej z pomiarem „zerowym”, na licu ścian zamontowano szczelinomierze w celu obserwacji szerokości rozwarcia szczelin.

Wszystkie zalecenia, takie jak tymczasowe podpory ściany południowej czy też zrobienie odciągu dopływu wód opadowych z rur spustowych znajdujących się na elewacji południowej budynku, wykonano do końca grudnia. O wykonywanych działaniach ratunkowych informowano Miejskiego Konserwatora Zabytków w Toruniu (pisemnie i podczas spotkań roboczych), dzięki czemu na bieżąco pracownicy Muzeum Okręgowego w Toruniu podejmując działania mieli wsparcie miejskich służb konserwatorskich.

Obecnie jest stabilnie

Jak informuje Muzeum Okręgowe, aktualna sytuacja jest stabilna.

Muzeum przygotowuje się do wykonania kompleksowej dokumentacji – konserwatorskiej, konstrukcyjnej i budowlanej -stwierdza Aleksandra Mierzejewska, dyrektor Muzeum Okręgowego w Toruniu. – Dokumentacja określi przyczyny powstania szczelin i zapadlisk, zakres prac naprawczych i niezbędne koszty. W opinii konstruktorskiej wskazano konieczność kompleksowych badań na dziedzińcu, przy ścianie fundamentowej i w rejonie muru granicznego.