Gwiazdozbiór Kryminalny w Toruniu. Literatura, śledztwo i prawdziwe historie

Gwiazdozbiór Kryminalny Kujawy i Pomorze startuje 22 kwietnia w Toruniu. W programie premiery książek, spotkania autorskie, warsztaty z medykiem sądowym, debaty o AI i konkurs na najlepszy kryminalny debiut roku.

Ponad 50 gości, niemal tyle samo wydarzeń i cztery mocne debiuty w konkursie – tak zapowiada się piąta edycja festiwalu Gwiazdozbiór Kryminalny, który coraz wyraźniej zaznacza swoją pozycję na literackiej mapie Polski.

REKLAMA

---

---

– W tej edycji pojawi się aż 11 ekspertów, będziemy rozmawiali nie tylko o kryminalistyce, choć te tematy rzeczywiście przeważają, ale na przykład też o roli AI w służbie kryminalistyki, w służbie literatury, zapowiada się więc niezwykły wykład – podkreśla Robert Małecki, dyrektor programowy festiwalu i autor kryminałów.

Jednym z najbardziej nietypowych punktów programu będą warsztaty prowadzone przez medyka sądowego – to propozycja skierowana do autorów, którzy chcą lepiej zrozumieć realia opisywanych zbrodni. Ponadto eksperci z różnych ośrodków opowiedzą o ciekawych przypadkach kryminalnych z perspektywy praktyków śledczych.

Gwiazdozbiór Kryminalny to także czołowi twórcy polskiego kryminału, pojawią się m.in. Katarzyna Bonda oraz Wojciech Chmielarz ze swoimi premierowymi powieściami. Z kolei Zygmunt Miłoszewski poprowadzi wykład „Kochaj albo wódź – sceny intymne w praktyce literackiej”. Zagraniczne gwiazdy festiwalu to Ian Rankin oraz Michal Sýkora.

 – Staramy się, żeby oferta festiwalowa z roku na rok była coraz bogatsza i widzimy, że cieszy się to ogromnym zainteresowaniem – zaznacza Danetta Ryszkowska-Mirowska, dyrektor festiwalu i Książnicy Kopernikańskiej. – Na spotkanie autorskie w ramach Gwiazdozbioru Kryminalnego przyjeżdżają już goście i widzowie z całej Polski.

Robert Małecki zwraca uwagę, że to właśnie ta mieszanka emocji, ale i dużej wiedzy autorów stoi za popularnością gatunku:

– Tak naprawdę jest to trochę bajka dla dorosłych, a my lubimy się bać i lubimy też rozwiązywać zagadki. Dzięki kryminałom zaglądamy do miejsc, do których na co dzień nie mamy dostępu – na przykład do prosektorium, do gabinetów, miejsc, gdzie pracują policjanci, prowadzi się śledztwo.

Na festiwalu Gwiazdozbiór Kryminalny Kujawy i Pomorze szczególne miejsce zajmuje konkurs na Kryminalny Debiut Roku. W tym roku jury wyłoniło cztery (spośród 25) nominowane książki: „Matilde (tom I)” R.A. Olka, „Trzy” Gabrieli Pawliny, „Wolta” Dariusza Gizaka oraz „Zamglone” Marcela Frątczaka.

– Tym razem nie trzy, ale aż cztery debiuty, bo mieliśmy pewien kłopot z wyborem, a poziom tych powieści był dobry, solidny i wyrównany – mówi Ryszard Ćwirlej, przewodniczący jury konkursu.  – Teraz jednak zaczyna się decydujący etap. My już te książki raz przeczytaliśmy, a przed nami kolejne czytanie i pogłębiona analiza, wyłapująca błędy. Będziemy musieli teraz wybrać tę, która tych błędów ma najmniej. Bardzo istotne jest to, żeby w tych powieściach kryminalnych, które oceniamy, było wszystko, co w kryminałach jest najważniejsze, czyli zbrodnia i kara, a wewnątrz, między nimi jest śledztwo.

Konkurs Kryminalny Debiut Roku zyskał już opinię przepustki do literackiej kariery.

– Każda z tych osób, które dostają się do grupy finałowej, otrzymuje niejako bilet, potwierdzenie wysokiej jakości wykonanego produktu. To znaczy, że ich książki są dobre, że oni potrafią pisać.

Zwycięzcę poznamy 25 kwietnia podczas gali finałowej.

Festiwal nie unika również trudniejszych tematów związanych z rynkiem książki. W ramach Konstelacji Blogosfery zaplanowano dyskusję na temat tzw. „szklanego sufitu” w polskim kryminale – zjawiska, które coraz częściej pojawia się w rozmowach o branży.

 ­– Obserwujemy, że ten rynek autorów kryminałów jest trochę spolaryzowany na tych, którzy dotarli już do tak zwanego masowego czytelnika i dla tych, którzy – choć literacko im absolutnie nie ustępują – to ciągle w tych rankingach „dołują” – zauważa Bartosz Soczówka, koordynator Konstelacji Blogosfery. – Będziemy się zastanawiali, co jeszcze decyduje o tym, że jedni są na tym szczycie, a drudzy cały czas w ten sufit stukają.

Całość uzupełniają warsztaty dla początkujących autorów, dotyczące m.in. konstrukcji fabuły, budowania napięcia i pracy redakcyjnej, które mają wspierać rozwój nowych głosów w literaturze kryminalnej.

– Warsztaty to niezmiernie ważny dla nas komponent i osoby, które w tej chwili piszą do szuflady, zachęcamy do udziału – mówi Danetta Ryszkowska-Mirowska. – Można się doszkolić, zwrócić uwagę na istotne elementy w powieści, budowanie wątku. Ale to także, co często podkreślam, redakcja. To jest niesamowicie ważne, ponieważ za dobrą książką zawsze stoi dobra redakcja.

Rozwój festiwalu widać nie tylko w programie, ale i w samej przestrzeni. Tegoroczna edycja festiwalu Gwiazdozbiór Kryminalny w całości odbędzie się w nowej części Książnicy Kopernikańskiej przy ul. Słowackiego 8.  Impreza odbędzie się w dniach 22-26 kwietnia. Na wydarzenia wstęp wolny (na warsztaty obowiązują zapisy).

Warto dodać, że tegoroczna edycja ma również ważny wymiar społeczny. Gwiazdozbiór Kryminalny włącza się w promocję Kujawsko-Pomorskiej Niebieskiej Linii – inicjatywy wspierającej osoby doświadczające przemocy domowej. To symboliczne domknięcie festiwalu, który opowiada o zbrodni i jej konsekwencjach także poza fikcją literacką. Osoby potrzebujące wsparcia mogą skorzystać z pomocy pod numerem 800 154 030 – bezpłatnej, anonimowej infolinii działającej na terenie regionu.