Różaniec niezgody. Czy publiczna modlitwa przestanie być areną walki politycznej?

Publiczny różaniec w Toruniu od lat odbywa się na Rynku Staromiejskim i przez długi czas nie wzbudzał większych kontrowersji. W 2025 roku wydarzenie stało się jednak symbolem narastającego konfliktu między jego uczestnikami a władzami miasta. Sprawdzamy, jak doszło do eskalacji i jaki jest najnowszy głos Kościoła w tej sprawie.

Moment przełomowy

Pierwsza fala ogólnopolskiego zainteresowania pojawiła się w lutym, gdy władze miasta rozwiązały zgromadzenie modlitewne organizowane pod pomnikiem Mikołaja Kopernika w Toruń. Powodem były banery prezentowane przez uczestników różańca, które urzędnicy uznali za nieprzyzwoite. Organizatorzy wydarzenia od początku nie zgadzali się z tą decyzją, określając ją jako bezprawną.

Czytaj także: Mężczyzna zaczepia dzieci na Słonecznych Tarasach w Toruniu

Transparenty, zawiadomienia i spór o granice wolności

W kolejnych miesiącach konflikt narastał. Radne Koalicji Obywatelskiej składały zawiadomienia do Straży Miejskiej, wskazując na treści prezentowane podczas modlitwy.

– Powodem złożenia zawiadomienia o popełnieniu wykroczenia z Art. 141 KW był baner o nieprzyzwoitej treści: „Rząd Tuska chce uczyć dzieci: 4-latki: masturbacji, 6-latki: wyrażania zgody na seks, 9-latki: pierwszych doświadczeń seksualnych i orgazmu” oraz przekreślony tęczowy znak i pod nim napis „stop pedofilii” – czytamy w oświadczeniu wydanym przez Dominikę Walichniewicz oraz Anetę Wierzbowską. – Dodatkowo był drugi baner o treści: „W szpitalu na Bielanach w Toruniu w 2024 r. zabito 27 dzieci przez aborcję, a w 2025 (01-06) – zabito 22 dzieci.” oraz duże zdjęcie budynku ww. szpitala i dziecka.

Sprawy związane z lutowym zgromadzeniem trafiły do sądów i do dziś nie wszystkie zostały prawomocnie rozstrzygnięte.

Interwencja i zatrzymanie

15 listopada doszło do kolejnej interwencji służb, która ponownie nadała sprawie rozgłos. Tym razem – jak podkreślają uczestnicy – podczas różańca nie był prezentowany baner ze szczątkami abortowanego dziecka. Mimo to Straż Miejska i policja podjęły działania po kolejnym zawiadomieniu.

Zatrzymany został Wiesław Janowski, były działacz opozycji antykomunistycznej. Policja wyjaśniała, że powodem było odmówienie wylegitymowania się.

Polityczne reakcje i zarzuty o nękanie

Sprawą zajęli się radni Prawa i Sprawiedliwości, którzy wystosowali list do komendanta miejskiego policji, wyrażając wątpliwości co do legalności interwencji. W piśmie wskazywali, że comiesięczne zgromadzenia odbywają się od lat w sposób spokojny, a ostatnie działania służb mogą nosić znamiona uporczywego nękania.

Głos Kościoła: błogosławieństwo dla modlitwy, nie dla sporów

Po listopadowych wydarzeniach organizatorzy różańca zwrócili się także do ordynariusza diecezji toruńskiej, biskupa Arkadiusz Okroj, prosząc o publiczne wsparcie. Po spotkaniu Wiesław Janowski mówił:

– W tej chwili mamy takie wsparcie duchowe głowy naszego kościoła diecezjalnego. – Naszym wrogiem są siły ciemności, które dążą do tego, żeby zawładnąć nad duszami ludzkimi.

Kuria toruńska zajęła jednak wyważone, choć stanowcze stanowisko w tej sprawie.

– Ksiądz Biskup nie planuje wydawać odrębnego, oficjalnego stanowiska dotyczącego spotkania połączonego z publicznym różańcem – informuje ks. Wojciech Skolmowski. – Spotkanie odbyło się zgodnie z planem. Ksiądz Biskup podkreślił podczas spotkania, że błogosławi samemu dziełu modlitwy w intencji ochrony życia, zwłaszcza dzieci nienarodzonych. Zaznaczył wyraźnie, że błogosławieństwo dotyczy modlitwy i intencji, a nie konkretnych środowisk czy grup.

Spór, który jeszcze się nie zakończył

Sprawa publicznego różańca w Toruniu stała się jednym z najbardziej wyrazistych przykładów lokalnego konfliktu przenikającego sfery religii, polityki i prawa. Choć stanowisko kurii tonuje emocje, nic nie wskazuje na to, by napięcie wokół comiesięcznych zgromadzeń miało szybko zniknąć. Rok 2025 w Grodzie Kopernika wciąż pozostaje naznaczony „różańcem niezgody”, a do sprawy z pewnością będziemy wracać.